Myśliwi pytają - prawnicy odpowiadają - 7/2018
 
Pytanie:
W procedurze szacowania szkód w uprawach kukurydzy z przeznaczeniem na zieloną masę koledzy z koła zajmujący się szacowaniem, celem wyceny strat, stosują jednostkę przeliczeniową, którą nazywają jednostką zbożową. Ponieważ jestem początkującym myśliwym i jednocześnie od niedawna szacującym szkody w kole, chciałem zapytać, czy takie postępowanie jest prawidłowe i z czego ono wynika.
Nazwisko i adres znane redakcji
Odpowiedź:
Problematyka szacowania szkód w uprawach rolniczych w wielu przypadkach jest mocno skomplikowana. Zmieniające się w ostatnim okresie przepisy nie wprowadziły istotnych zmian merytorycznych dotyczących samych czynności szacowania. Dla przypomnienia: czynności techniczne sprowadzają się do wykonania pomiarów i ustaleń zmierzających do określenia wielkości szkody i wyceny strat z tego tytułu poniesionych przez poszkodowanego. W procedurze tej do określenia wielkości przysługującego odszkodowania konieczne jest ustalenie ceny rynkowej, z dnia szacowania szkody, danego produktu rolniczego, który został zniszczony przez zwierzynę. Należy w tym miejscu podnieść, że ceną rynkową jest cena uzyskiwana tylko w ramach tzw. skupu swobodnego, czyli bezumownej dostawy danego produktu rolniczego do podmiotu zajmującego się skupem. Takie kryteria spełnia np. skup zboża w młynie czy paszarni. Istotne znaczenie ma fakt, że ceną rynkową w procedurze szacowania szkód nie może być także cena wynikająca z ofert sprzedaży danego produktu rolnego na portalach internetowych lub różnego rodzaju aukcjach. Uwarunkowane jest to tym, że w takich przypadkach ceny te są cenami wywoławczymi, a nie faktycznymi cenami transakcji. Poza tym pochodzą one z różnych części kraju, a zatem nie odzwierciedlają ceny rynkowej z rejonu powstania szkody, a tylko taka powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości należnego odszkodowania. Ceną skupu nie jest także cena wynikająca z jakiejkolwiek umowy kontraktacyjnej, gdyż często obwarowana jest ona wieloma innymi zobowiązaniami wynikającymi z postanowień tejże umowy, które mogą istotnie wpływać na jej wielkość. Należy również podkreślić, że ceną skupu jest cena netto uzyskiwana za dany produkt rolny. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w swym postanowieniu z 11 września 2013 roku w ramach rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (sygn. akt III CZP 41/13).

Niemniej jednak opisanych elementów ustalania ceny rynkowej nie sposób zastosować w przypadku produktów rolniczych, których brak w jakimkolwiek obrocie handlowym w ramach funkcjonujących skupów o charakterze powszechnym. Takim niewątpliwie jest zawarta w pytaniu zielona masa (zielonka) z uprawy kukurydzy. Konieczne zatem staje się ustalenie ceny rynkowej takiego produktu w oparciu o system jednostek przeliczeniowych. W przypadku szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych powszechnie wykorzystywana jest jednostka przeliczeniowa wartościowania produktów rolniczych określana jako jednostka zbożowa. Jednostka ta wprowadzona została po raz pierwszy w ramach zagadnień ekonomiki rolnictwa przez J. Woermana i powszechnie wykorzystywana jest we wszelkiego rodzaju obliczeniach służących do wartościowania produktów rolniczych, których brak w obrocie handlowym. Jak sama nazwa wskazuje, jest to jednostka, która przy ocenie wartości danego produktu rolniczego opiera się na średniej cenie rynkowej czterech podstawowych zbóż. Tym samym ze względu na fakt, że obrót zbożami jest powszechny, brak jakichkolwiek problemów z ustaleniem tej wartości według cen rynkowych z konkretnego dnia, w tym przypadku z dnia szacowania szkody. Dla przypomnienia podam, że wartość przeliczeniowa tej jednostki dla zielonej masy kukurydzy wynosi 0,13.

Zatem opisany sposób ustalania ceny rynkowej produktów rolniczych jest jak najbardziej prawidłowy, a zarazem obiektywnie ujmuje wartość rynkową danego produktu. Tym samym może być on wykorzystywany w procedurze szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych, gdyż zdaniem Sądu Najwyższego możliwe jest w ten sposób ustalenie ceny rynkowej upraw przy braku jakichkolwiek danych z rynku lokalnego, jako że jednostki te opierają się na obiektywnych wartościach (sygn. akt III CZP 41/13). Analogiczna interpretacja tej kwestii została zawarta także w stanowisku Ministerstwa Środowiska z 22 maja 2018 roku.

 

 

 
 
Copyright © by Łowiec Polski - Wszelkie prawa zastrzeżone
stat4u